Tìm kiếm

XIẾC LÁC – THÀNH PHỐ TRONG GIAI ĐOẠN KHỞI ĐẦU CỦA VUA ĐA-VÍT VÀ NHỮNG ĐIỀU THÚ VỊ CỦA THÀNH PHỐ NÀY



Xiếc lác là một trong những địa danh đầy ấn tượng và gắn liền với cuộc đời của Vua Đa-vít. Ngày nay, vị trí của Xiếc lác trong thời vua Đa-vít được xác định là Tel Ser'a, một gò đất gò đất khảo cổ lớn trên bờ Nahal Gerar (Wady esh Shariah) ở vùng Tây Negev ( Sa mạc Negev hay vùng đất Nam Phương mà Kinh Thánh chép ). Di chỉ này cách Beer-Sheba 20km. Tên tiếng Ả Rập của di chỉ này là “Tell esh-Shariah”- có nghĩa là "gò của Nơi uống rượu", vì hồ ở phía đông của nó là nguồn cung cấp nước cho các đàn gia súc.

Ngọn đồi của Xiếc lác xưa kia có hình hình móng ngựa thuôn dài có diện tích từ 16-20 dunam, cao hơn khu vực là 14m. Người ta tìm thấy có tổng cộng có 13 lớp khảo cổ cổ đại có từ thời kỳ đồ đá cũ đến thời kỳ Byzantine, tích tụ độ cao từ 8-10m so với ngọn đồi tự nhiên.

Địa điểm này được nhiều học giả xác định là tàn tích của Xiếc lác trong Kinh thánh, nơi Đa-vít đã trú ẩn trong khi trốn thoát khỏi Vua Sau-lơ như trong 1 Sa-mu-ên 30: 1-3 : “Khỏi ba ngày, khi Đa-vít với những kẻ theo mình đến Xiếc-lác,….”. Xiếc-lác lần đầu được nhắc đến trong Kinh Thánh như là một trong những thành phố thuộc về chi phái Giu-đa trong Giô-suê 15:21-31 “Các thành ở đầu cùng chi phái Giu-đa, về phía ranh Ê-đôm tại miền nam là:…. Xiếc-lác, Mát-ma-na, San-sa-na,…”

Ngọn đồi của Xiếc lác có thể thấy ngày nay có độ cao 168m so với mực nước biển, nằm ở phía bắc của suối Nahal Gerar. Những con suối dồi dào đã cung cấp nước cho thành phố, và tạo cho thành phố cổ một lớp phòng thủ tự nhiên ở hai phía đông và nam của nó. Để đến được địa điểm hẻo lánh này, hãy lái xe dọc theo những con đường đất từ ​​Rahat, Mishmar HaNegev hoặc Moshav Taashur.



NGUỒN GỐC CỦA NGƯỜI PHI-LI-TIN VÀ NHỮNG LIÊN QUAN ĐẾN XIẾC LÁC.


Người Philistines được gọi là “Các Dân tộc Biển”đã từ biển Aegean đổ bộ vào Canaan và Ai Cập trong những làn sóng xâm lược vào thế kỷ 12 TCN (Thời đại đồ sắt I). Cuối cùng họ định cư dọc theo bờ biển phía đông của Levant, trong một vùng gọi là "Pleshet", được đặt theo tên của người Philistines (tiếng Do Thái: Plishtim). Họ trở thành kẻ thù không đội trời chung trong suốt thời kỳ của Các Quan Xét ( thế kỷ 12-10 TCN ) và Vương quốc Israelite (thế kỷ 10-6 TCN).


Nguồn Kinh Thánh : viết về cuộc xâm lăng của người Phi-li-tin ( A-mốt 9 7 ): “Ta há chẳng từng đem Y-sơ-ra-ên ra khỏi đất Ê-díp-tô, người Phi-li-tin khỏi Cáp-tô, và người Sy-ri khỏi Ki-rơ, hay sao?… ”. cho thấy manh mối của người Phi-li-tin . Caphtor là hòn đảo của Cypress. Một nguồn Kinh thánh khác chỉ ra nguồn gốc của người Phi-li-tin ( Giê-rê-mi 47 4 ): “Ấy là đến ngày diệt hết dân Phi-li-tin và cất khỏi Ty-rơ và Si-đôn những kẻ còn lại giúp nó. Vì Đức Giê-hô-va sẽ diệt dân Phi-li-tin, tức những kẻ còn sót lại ở cù lao Cáp-tô.”


Nguồn của Ai Cập : Ramses III đã đối đầu với những kẻ xâm lược Sea People vào năm 1168 TCN, trên biển và trên đất liền. Một bức phù điêu mô tả trận hải chiến, nằm ở Medinet Habu (Tebes, Thượng Ai Cập), kể về cuộc xâm lược: “Những người ngoại quốc đã thực hiện một âm mưu trên hòn đảo của họ… quân liên minh của họ Plst, Skl,… không có đất nào có thể đứng trước họ… họ đã tiến về phía Ai Cập, và lửa đi trước họ. " Theo một số học giả, “Skl” có thể là Sikels từ Sicily.


Sau các trận chiến, người Ai Cập đã đẩy lùi được họ vào một vùng đất nhỏ ở các thành phố ven biển phía nam Canaan (từ Gaza đến Ashkelon), theo như ( Giô- suê 13: 3 ): “… năm vua Phi-li-tin, là vua Ga-xa, vua Ách-đốt, vua Ách-ca-lôn, vua Gát, vua Éc-rôn, và vua dân A-vim;”.


Và Xiếc lác đã trở thành một thành phố của Philistine, điều này cũng được xác nhận bởi các cuộc khai quật trên gò đất (lớp VIII - có niên đại từ thế kỷ 12-11 trước Công nguyên, thời kỳ Đồ sắt I). Một số học giả (chẳng hạn như B. Mazar) cho rằng cái tên " Xiếc lác " có liên quan đến người Sikels (Skl trong bức phù điêu Ramses III).



XIẾC LÁC VÀ VUA ĐA-VÍT

Sau trận chiến của David và Goliath và chiến thắng của David trước quân Philistines, ông trở thành anh hùng vĩ đại của Israel. Tuy nhiên, điều này khiến mối quan hệ của ông với Vua Sau-lơ ngày càng xấu đi. Sau-lơ ghen tị đã cố giết Đa-vít. Đa-vít đã trốn thoát, và cùng với đội quân nhỏ của mình đến Gát, nơi đó vua Đa-vít đã yêu cầu được ẩn náu trong các lãnh thổ của người Philistine.


( 1 Sa-mu-ên 27: 1-2 ): “Đa-vít nói thầm nghĩ rằng: Chắc một ngày kia, ta sẽ chết bởi tay Sau-lơ. Ta chẳng làm chi hay hơn bằng trốn trong xứ Phi-li-tin, thì Sau-lơ sẽ chẳng còn kiếm ta trong cả địa phận Y-sơ-ra-ên nữa. Như vậy, ta sẽ thoát khỏi tay người. Vậy, Đa-vít chỗi dậy, cùng sáu trăm người theo mình, sang qua đến A-kích, con trai Ma-óc, vua Gát.”.


Vua A-kích vua của Gát đã ban cho David thành phố Xiếc lác ( 1 Sa-mu-ên 27: 6-7 ): “Vậy, trong ngày đó A-kích ban Xiếc-lác cho người; bởi cớ ấy, Xiếc-lác thuộc về vua Giu-đa cho đến ngày nay. Thì giờ Đa-vít ngụ trong xứ dân Phi-li-tin là một năm bốn tháng.”.


Kinh Thánh kể câu chuyện, khi vua Đa-vít rời thành phố, người A-ma-léc đã đột kích thành phố, bắt giữ vợ ông ( 1 Sa-mu-ên 30: 1-3 ): “Khỏi ba ngày, khi Đa-vít với những kẻ theo mình đến Xiếc-lác, thì dân A-ma-léc đã loán đến miền nam cùng Xiếc-lác, xông vào Xiếc-lác và đã phóng hỏa nó. Chúng bắt lấy các người nữ và hết thảy kẻ lớn nhỏ ở tại đó. Chúng nó chẳng giết một ai, song khi đi, có dẫn tù hết thảy. Khi Đa-vít và những kẻ theo người đến thành, thì thành đã bị lửa cháy; vợ, con trai, con gái của chúng đều đã bị dẫn tù.”


Đa-vít sau đó đã dẫn quân đội của mình I Sa-mu-ên 30 “Đa-vít đánh chúng nó từ tảng sáng ngày đó cho đến chiều ngày sau; trừ ra bốn trăm người trai trẻ cỡi lạc đà chạy trốn, thì chẳng một ai thoát khỏi. Đa-vít thâu lại mọi vật dân A-ma-léc đã cướp lấy, và cũng giải cứu hai vợ mình nữa. Chẳng thiếu một ai, hoặc nhỏ hay lớn, hoặc gái hay trai, hoặc là một phần hóa tài nào mà dân A-ma-léc đã cướp lấy: Đa-vít đem về hết thảy.”


Các cuộc khai quật đã không tìm thấy mức độ phá hủy giữa lớp Philistine VIII (thời kỳ đồ sắt I, thế kỷ 12-11) và lớp Israelite VII (thời kỳ đồ sắt II, thế kỷ 10-9). Điều này ngụ ý rằng dân số Philistine cùng tồn tại với dân số Israel, như được mô tả trong câu chuyện Kinh thánh về nơi cư trú của Đa-vít tại Xiếc lác.



VƯƠNG QUỐC ISRAEL VÀ XIẾC LÁC.


Thành phố này trở thành một phần của Vương quốc Giu-đa ( 1 Sa-mu-ên 27: 6 ): “Vậy, trong ngày đó A-kích ban Xiếc-lác cho người; bởi cớ ấy, Xiếc-lác thuộc về vua Giu-đa cho đến ngày nay”. Xiếc-lác đạt đến đỉnh cao trong thời kỳ đồ sắt II, thế kỷ 10-9 trước Công nguyên, như được quan sát trong lớp VII.

Các nhà khai quật đã xác định các cấu trúc hoàng gia ở lớp VI (thế kỷ thứ 8 trước Công nguyên, thời kỳ đồ sắt III). Người ta cho rằng những công trình kiến ​​trúc này là một trong những dự án xây dựng của Vua Ô-xia mà Kinh Thánh tường thuật ( 2 Sử ký 26 10 ): “Người cũng cất những tháp trong đồng vắng, đào nhiều giếng, vì có nhiều súc vật trong đất đồng bằng và trên đồng cao; cũng có những người làm ruộng, kẻ trồng nho trên núi và tại Cạt-mên, vì người thích việc canh nông.”. Đây là lớp cuối cùng của Vương quốc Y-sơ-ra-ên.


Thành phố có lẽ đã bị phá hủy vào năm 734 TCN, trong làn sóng xâm lược đầu tiên của Tiglath-Pileser III vào Assyria (734-732 BC) như trong II Các Vua 15: 29 : “Trong đời Phê-ca, vua Y-sơ-ra-ên, Tiếc-la-Phi-lê-se, vua A-si-ri, loán đến chiếm lấy Y-giôn, A-bên-Bết-Ma-ca, Gia-nô-ác, Kê-đe, Hát-so, miền Ga-la-át, miền Ga-li-lê, và cả địa phận Nép-ta-li; đoạn đem dân sự các xứ ấy sang A-si-ri.”.


Kinh thánh cho biết Xiếc lác là một trong những thành phố được tái định cư bởi những người dân Giu-đa trở về sau cuộc lưu đày ở Babylon ( Nê- hê-mi 11:25, 28 ): “Còn về các hương thôn và đồng ruộng của nó, có mấy người Giu-đa ở tại Ki-ri-át-A-ra-ba, và trong các làng nó, tại Đi-bôn và các làng nó, … tại Xiếc-lác, Mê-cô-na và trong các làng nó…Vậy, chúng ở từ Bê-e-Sê-ba cho đến trũng Hin-nôm.”. Đây là tài liệu tham khảo Kinh thánh cuối cùng của Xiếc-lác.


Biên tập bởi Mục Vụ Do Thái Lời Sự Sống Việt Nam.


#mucvudothai

#hoithanhloisusongvietnam

#Xiếc_lác