SI CHEM ( SHECHEM, NABLUS ) – THÀNH PHỐ CÓ BỀ DÀY LỊCH SỬ KINH THÁNH – NƠI GIA ĐÌNH GIA CỐP SINH SỐNG - NƠI CHÔN CẤT CỦA GIÔ SÉP CON TRAI GIA CỐP.

Giữa những ngọn núi Shomron (Samaria) là một thành phố bốn nghìn năm tuổi tên là Shechem phiên âm trong Kinh Thánh là Si Chem, đây là thành phố nằm giữa 2 ngọn núi Ebal ( Ê-banh) và Gerizim ( Ga-ri-xim ).

Rất ít địa phương trong Kinh thánh có lịch sử phong phú và nhiều tầng như thành phố này. Đây là địa phương mà người Do Thái đầu tiên là Áp-ra-ham dừng chân đầu tiên trong đất hứa vào năm 2023 (1737 TCN). Sáng thế ký 12:6 Áp-ram trải qua xứ nầy, đến cây dẻ bộp của Mô-rê, tại Si-chem. Vả, lúc đó, dân Ca-na-an ở tại xứ. Tại đó Chúa phán cùng ông là sẽ ban cho ông vùng đất Israel này “Đức Giê-hô-va hiện ra cùng Áp-ram mà phán rằng: Ta sẽ ban cho dòng dõi ngươi đất nầy! Rồi tại đó Áp-ram lập một bàn thờ cho Đức Giê-hô-va, là Đấng đã hiện đến cùng người.” Sáng 12:7.

Vùng đất Si chem này cũng được Gia cốp mua như trong Sáng thế ký 33:38-40 “Gia-cốp ở xứ Pha-đan-A-ram đến thành Si-chem thuộc về xứ Ca-na-an, được bình an. Người đóng trại trước thành, bèn mua miếng đất chỗ người đóng trại, giá một trăm miếng bạc của con Hê-mô, cha Si-chem. Nơi đó người lập một bàn thờ, đặt tên là Ên-Ên-ô-hê-Y-sơ-ra-ên.”

Trong Sáng thế ký 34 cũng nói đến câu chuyện hoàng tử của xứ Shechem, cũng tên là Shechem, đã bắt cóc và xâm hại con gái của Gia cốp, là Dina . Các anh trai của cô, Simon và Levi , đã giải cứu cô và giết tất cả những người đàn ông của Shechem để trả thù.

Đây cũng là nơi Giô sép vâng lời cha đi xem các anh em mình chăn chiên như trong Sáng thế ký 37:14 “Y-sơ-ra-ên biểu rằng: Con hãy đi, xem thử các anh con ra sao, và các bầy chiên thể nào; rồi đem tin về cho cha hay. Vậy, từ trũng Hếp-rôn, người sai Giô-sép đi đến Si-chem.” Sau đó Giô sép bị bán làm nô lệ và từ đó đã diễn ra các sự kiện mà dân Do Thái bị nô lệ tại xứ Ai cập trong 400 năm.

Ngay sau khi vào đất hứa, Giô suê đã lập một bàn thờ ngay tại núi Ê Banh ( Ebal, một trong 2 ngọn núi ở Si chem ) trong Giô suê 8:30 “Bấy giờ, Giô-suê lập một bàn thờ cho Giê-hô-va Đức Chúa Trời của Y-sơ-ra-ên tại trên núi Ê-banh,” Ngày nay các nhà khảo cổ cũng đã phát hiện ra bàn thờ này tại núi Ê Banh ( Ebal).

Cũng tại đây một nửa dân tộc Do Thái đã đứng trên đỉnh núi Ebal và nửa còn lại trên đỉnh núi Gerizim, trong khi những người Lê-vi đứng giữa các ngọn núi la lên những lời rủa sả mà họ sẽ phải chịu nếu không tuân theo luật lệ, và những phước lành mà họ sẽ nhận được nếu họ đã vâng lời. ( Giô suê 8:33 ).

Đây là nơi có thành ẩn náu, là thành mà người Lê vi ở như trong Giô suê 21:21 “Người ta cấp cho họ Si-chem, thành ẩn náu cho kẻ sát nhân, ở trên núi Ép-ra-im, và đất chung quanh thành, Ghê-xe và đất chung quanh thành,”

Tại Si chem Giô suê 24:25 có chép “Như vậy, trong ngày đó Giô-suê lập giao ước cùng dân sự, và truyền cho họ một luật pháp và điều răn tại Si-chem.”

Trước khi Giô-suê qua đời, ông đã tập hợp dân tộc tại Shechem và lập giao ước giữa họ và Đức Chúa Trời Ông dựng một hòn đá ở Shechem và nói: " Đoạn, Giô-suê chép các lời nầy trong sách luật pháp của Đức Chúa Trời. Kế đó, người lấy một hòn đá lớn dựng tại đó ở dưới cây dẻ bộp gần nơi thánh của Đức Giê-hô-va. Rồi Giô-suê nói cùng cả dân sự rằng: Kìa, hòn đá nầy sẽ dùng làm chứng cho chúng ta; vì nó có nghe mọi lời Đức Giê-hô-va đã phán cùng chúng ta; nó dùng làm chứng cho các ngươi, e các ngươi bỏ Đức Chúa Trời mình chăng. " Giô suê 24: 26-27

Trong suốt thời kỳ của Các nhà tiên tri và các vị vua, thành phố Shechem đóng một vai trò quan trọng. Khi Vua Solomon qua đời, mọi người tập trung tại Shechem, và tại đó, mười chi phái Israel tách ra và thành lập Vương quốc phía Bắc với thủ đô là Samari.

Cuối cùng, Shechem cũng đóng vai trò là thành trì cho người Samaritans, một nhóm dân tộc đã được chuyển đến từ Đất Thánh bởi Vua San-chê-ríp của Assyria . Mặc dù họ đã chính thức cải sang đạo Do Thái, họ vẫn giữ những tập tục và niềm tin ngoại giáo của mình, và đó luôn là cái gai đối với người Do Thái.

Sau khi Đền thờ bị phá hủy , người La Mã đổi tên của Shechem thành "Neapolis" (nghĩa là "thành phố mới"); thành phố này ngày nay có tên là "Nablus."

Tại thành phố Si Chem này, ngày nay còn lưu giữ hài cốt của Joseph ( Giô sép ) con trai Gia cốp tể tướng của Ê-díp-tô ( Ai cập ). Giô sép qua đời tại Ê-díp-tô, trước khi chết ông muốn con cháu ông mang ông về xứ thánh để chôn. Sau 400 năm, khi dân Do Thái được Chúa giải phóng ra khỏi xứ Ai Cập, vì lời hứa với Giô sép mà họ đã mang thi hài ông về Xứ Thánh và chôn tại Si Chem như trong Kinh Thánh Giô suê đoạn 24:32 có chép “Hài cốt của Giô-sép mà dân Y-sơ-ra-ên đã dời từ xứ Ê-díp-tô, thì người ta chôn ở Si-chem, trong đồng ruộng Gia-cốp mua của con cháu Hê-mô, cha Si-chem, giá một trăm miếng bạc; con cháu Giô-sép được hài cốt đó làm sản nghiệp.”

Ngày nay vẫn có hàng ngàn người Do Thái và khắp nơi trên thế giới hành hương đến nơi này, nơi chôn cất của Giô sép.

Mục vụ Do Thái

#mucvudothai

#hoithanhloisusongvietnam

#thanhdiaisrael