TƯ DUY DO THÁI GIÁO – VỢ CHỒNG CÓ CÒN Ở VỚI NHAU TRÊN THIÊN ĐÀNG HAY KHÔNG?

Đây là một câu hỏi được nhiều người quan tâm khi nghĩ đến đời sống sau khi qua đời. Không ít người hình dung thiên đàng gần giống như thế giới hiện tại: con người vẫn có hình dạng như bây giờ, vẫn sinh hoạt, trò chuyện, ăn uống và làm những công việc quen thuộc, chỉ khác là ở một nơi tốt đẹp hơn. Tuy nhiên, theo quan điểm của Do Thái giáo, thiên đàng không phải là sự tiếp nối của đời sống vật chất, mà là một thực tại thuộc linh.

Trên thiên đàng, con người không còn bị chi phối bởi những nhu cầu hay ham muốn của thân xác. Không còn việc ăn uống, nghỉ ngơi hay những sinh hoạt hằng ngày như trên đất. Thay vào đó, linh hồn được vui hưởng sự hiện diện và mối tương giao mật thiết với Đức Chúa Trời.

Dù vậy, cả các trước tác truyền thống của Do Thái giáo như Talmud lẫn các tác phẩm huyền nhiệm như Zohar đều dạy rằng mối liên kết thuộc linh giữa vợ và chồng không chấm dứt khi con người qua đời, nhưng vẫn tiếp tục trong đời sau.

HAI NỮA CỦA MỘT LINH HỒN

Theo sách Zohar, người nam và người nữ vốn là hai nửa của cùng một linh hồn. Khi một con người được sinh ra, linh hồn ấy được tách thành hai phần để mỗi người bước vào cuộc sống riêng của mình. Đến khi kết thúc cuộc đời trên đất, hai nửa ấy sẽ được hiệp lại.

Tuy nhiên, sự vui hưởng phần thưởng đời đời của mỗi người (được gọi trong tiếng Hê-bơ-rơ là Gan Eden, nghĩa là "Vườn Địa Đàng") không hoàn toàn giống nhau. Mỗi linh hồn sẽ nhận phần thưởng tương xứng với đời sống và việc làm của mình khi còn ở thế gian.

Vì vậy, trong đời sau, linh hồn người nam và người nữ có thể ở trong những "cung điện" khác nhau, phản ánh mức độ tăng trưởng thuộc linh và công việc họ đã hoàn thành trên đất.

Dẫu vậy, Zohar cũng dạy rằng tuy ban ngày hai linh hồn học hỏi Torah ở những nơi riêng biệt, nhưng đến ban đêm họ lại được hiệp nhất với nhau như hai phần của một linh hồn duy nhất.

ĐIỀU GÌ XẢY RA NẾU CÓ CUỘC HÔN NHÂN THỨ HAI

Nếu một cặp vợ chồng ly hôn, các tài liệu Kabbalah cho rằng sự chia tay ấy không chỉ là sự chấm dứt mối quan hệ trên phương diện thể xác, mà còn là sự phân tách của hai linh hồn. Vì thế, họ sẽ không còn được hiệp nhất với nhau trong đời sau.

Một câu hỏi khác thường được đặt ra là: nếu một người phối ngẫu qua đời và người còn sống tái hôn, thì trong đời sau họ sẽ thuộc về ai?

Các nhà Kabbalah giải thích rằng sự kết nối sâu xa nhất của linh hồn thường tồn tại giữa "người phối ngẫu chính" (primary spouse). Trong đa số trường hợp, đó là người phối ngẫu đầu tiên, mặc dù cũng có những ngoại lệ theo chương trình đặc biệt của Đức Chúa Trời.

TRONG THỜI KỲ PHỤC SINH

Các nhà huyền nhiệm Do Thái cũng bàn luận về thời kỳ phục sinh kẻ chết. Họ đặt câu hỏi: nếu một người phụ nữ đã kết hôn với hai người trong cuộc đời mình, thì khi sống lại bà sẽ là vợ của ai?

Đa số các nhà Kabbalah cho rằng bà sẽ được kết hợp với người phối ngẫu chính, thường là người chồng đầu tiên, vì đó là mối liên kết sâu xa nhất giữa hai linh hồn.

Tuy nhiên, họ cũng thừa nhận rằng những chi tiết cụ thể của đời sống sau khi phục sinh vẫn thuộc về "những bí mật của thiên đàng". Con người hiện nay không thể biết đầy đủ mọi điều, vì Đức Chúa Trời chưa bày tỏ hết những điều ấy.

GÓC NHÌN CƠ ĐỐC GIÁO

Điều cần lưu ý là toàn bộ những quan điểm trên xuất phát từ truyền thống Do Thái giáo, đặc biệt là Kabbalah và Zohar, chứ không phải là giáo lý trực tiếp của Kinh Thánh.

Trong Tân Ước, khi người Sa-đu-sê hỏi Chúa Giê-xu về người phụ nữ đã lấy bảy anh em làm chồng, Ngài phán:

"Đến khi sống lại, người ta không cưới vợ cũng không lấy chồng, nhưng như các thiên sứ ở trên trời." (Ma-thi-ơ 22:30)

Lời dạy này cho thấy hôn nhân theo nghĩa trần thế sẽ không còn tiếp tục trong đời sau. Tuy nhiên, Kinh Thánh không nói rằng những người đã là vợ chồng sẽ không còn nhận biết hay yêu thương nhau. Thay vào đó, mọi mối quan hệ sẽ được hoàn thiện trong sự hiện diện của Đức Chúa Trời, vượt trên những giới hạn của hôn nhân trên đất.

Vì vậy, các quan điểm của Kabbalah về "hai nửa linh hồn", "Gan Eden" hay "người phối ngẫu chính" có giá trị trong truyền thống huyền nhiệm Do Thái, nhưng không nên xem là giáo lý chính thức của Kinh Thánh. Đối với Cơ Đốc nhân, nền tảng cuối cùng vẫn là lời dạy của Chúa Giê-xu và các Sứ đồ trong Kinh Thánh.